קאווע שטיבל

אישתישבי האט געשריבן:עס איז דא די באקאנטע מעשה מיט די רמ"ע מפאנו, מיט דער בילד פין אים אהן א בארד.

גראדע האב איך געזען א בילד פון איהם מיט א בארד, וואטעווער.

אישתישבי האט געשריבן:אמאהל זענען אידען און גוים געגאנגען מיט בערד, ווען גוים האבן אנגעהויבן שניידען דער בארד איז געוואָרן אידיש חריידיש צו האלטען דער בארד, פאר די גוים האבן געשוירען די בארד האט מען נאך געמעגט שניידן די בארד. ודו"ק.

ס'איז קיינער נישט מחולק אז מ'מעג שניידן די בארד, און ס'איז קיינער נישט מחולק אז אין אלע דורות האב אידן געשניטן די בארד. דא רעדט מען נאר פון די אזהרה פון אריז"ל.

די מישט צוויי זאכען אראפנעמן די בארד און שטיצן די בארד

Avrom האט געשריבן:לא תשחית את פאת זקנך

דאס מיינט אז מ'מעג נישט גאלן די בארד? ביסט טאקע אזא מן הארץ?

berlbalaguleh האט געשריבן:טאמבל סאס: דיין ספעקולאציע איז וואונדערליך. אויף ענגליש הייסט דאס ווישפול טהינקינג...! די נאציס, ימ"ש זענען געווען צו שטארק ציניש און ברוטאל אריינצונעמען גאט אין זייערע באשלוסן...!

סאו ווען סקומט דיר אויס גוט זאגסטו די נאציס זענען געווען רעליגעיז און ווען נישט, נישט? גראדע אייכמאן'ס לעצטע ווערטער, האביך נאר לעצטנס געליינט, זענען געווען, איך שטארב גלויבענדיג אין גאט.

אזוי ווי יענע פחדימדיגע ווערטער וואס יענער האט געזאגט: די וואונדער איז נישט אויף די הייליגע ביכער ווי למשל די תורה, ווער ס'האט זיי געשריבן. די וואונדער איז אויף די שלעכטע ביכער, ווער שרייבט זי...י?

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:

Avrom האט געשריבן:לא תשחית את פאת זקנך

דאס מיינט אז מ'מעג נישט גאלן די בארד? ביסט טאקע אזא מן הארץ?

אין משנה שטייט 'ולא עם הארץ חסיד', איך וואלט געוואלט מגיה זיין 'וכדי להיות חסיד צריך להיות עם הארץ'. ודו"ק.

Avrom האט געשריבן:די מישט צוויי זאכען אראפנעמן די בארד און שטיצן די בארד

נו, זיי ממשיך.

ער איז זיכער נישט געוועהן דער איינציגסטער.

מיין זיידע (מאמע'ס טאטע) איז געבליבען מיט'ן בארד און ב"ה ער איז נישט געוועהן א רבי.

און מיין טאטעס טאטע איז געבליבען מיט'ן בארד און ער איז געבוירען געווארען דא אין אמעריקא בערך 1875

אראפנעמן די בארד איז א איסור השחתת זקן מיט א סם איז מותר לרוב פוסקים עפ"י קבלה איז אסור אבער שטיצן די בארד אין הלכה איז עס בכלל נישט דערמאנט ביי חסידים איז מען מקפיד

מספרים כעין תער איז נאר יש לחוש ביי פאות הראש, אויפ'ן בארד איז בפשטות מותר לכו"ע. מיט סם איז זיכער מותר, כמבואר בגמ'.
עי' כ"ז ביו"ד סי' קפ"א.

קען מען ערגעץ הערן אדער זעהן די גאנצע דרשה?

לעיקוואד האט געשריבן:קען מען ערגעץ הערן אדער זעהן די גאנצע דרשה?

דא וועסטו קענען ליינען אן אבזערוואציע דערויף, פון הרב שמואל הנגיד אליינס.

לעיקוואד האט געשריבן:קען מען ערגעץ הערן אדער זעהן די גאנצע דרשה?

גראדע זאגט ער אויך תורה יעדן שב"ק.

.

רביה''ק זי''ע האט געשריבן:סתם לידיעה בלעמא, קלויזענבורגער רב איז אויך געבליבן מיט'ן אזויגערופענעם 'דיקנא קדישא'. און ביי איהם איז עס טאקע געווען מיט מסירות נפש.

שקר מוחלט!

באנאנע האט געשריבן:צוויי זאכן קודם דער אלטער גבאי און בעלז רב פריעדמאן שרייבט און זיינע כתבים אז ווען דער סאטמערער רב איז גיווען ביים בעלזער רב האט אים סאטמער רב גיפרעגט צו ער איז געבליבן מיטן בארד און ווען ער איז ארויס האט בעלזער רב געזאגט אז ער וועט אים ניש צירוק גיין א באזוך וויבאלד ״דער סאטמער רב האט מיר ניטאמאל גיפרעגט וויאזוי איך פיל״ ממילא הייסט עס ניש א באזוך ״ער איז מיר געקומען טשעפענען״ דהיינו די בארד קשיא

שקר!

ער שרייבט בכלל נישט קיין שום נושא פון די בארד, ער שרייבט א תירוץ אז עס האט נישט געהייסען א באזוך אבער נישט וועגען די בארד

באנאנע האט געשריבן:צוויי זאכן, קודם דער אלטער גבאי אין בעלז, רב פריעדמאן, שרייבט אין זיינע כתבים אז ווען דער סאטמארער רב איז געווען ביים בעלזער רב האט אים סאטמאר רב געפרעגט צו ער איז געבליבן מיטן בארד, און ווען ער איז ארויס האט בעלזער רב געזאגט אז ער וועט אים נישט צוריק גיין פאר א באזוך, וויבאלד "דער סאטמאר רב האט מיר ניטאמאל געפרעגט ווי אזוי איך פיל", ממילא הייסט עס נישט א באזוך. "ער איז מיר געקומען טשעפענען", דהיינו די בארד קשיא.

און דעם קלויזענבורגער רב האט מען יא אפגעשניטן די בארד, ווי ער פארציילט אליינס אין זיינע חומש רש"י ‏שיעורים

איך גלייב נישט אז בעלזער רב האט דאס געזאגט. דער סאטמארער רב האט דען נאר באזוכט דעם בעלזער רב איינמאל? ווייל אויב יא איך האב געהערט גאנץ א אנדערע ווערסיע און גאנץ א אנדערע מעשה פון מיין פעטער הרה"ח ר' משה טובי' גרינצווייג ז"ל (משב"ק מהר"א מבעלזא) וואס איז דארט געווען בשעת מעשה. חוץ אז זיי האבן זיך געטראפן מעהר ווי איינמאל, דעמאלט קען זיין ביסטו גערעכט. דער בעלזער רב האט יא געוואלט צוריק גיין אויף א באזוך צום סאטמארער רב, ער האט נישט גענוצט אזעלכע שפראכן "ער האט מיך געטשעפעט", בכלל נישט געווען אזא מין מענטש. ער האט יעדע זאך אויסגעטייטשט אלץ גוטס. דאס וואלט אפשר געפאסט פארן היינטיגן בעלזער רב, נישט אויף הרה"ק ר' אהר'לע בעלזער זצ"ל. ער איז געווען א איידעלער מענטש, א דזשענטעלמאן. ס'קען זיין אז די גבאים האבן אזוי אויסגעטיישט, אבער איך קען דיר צוזאגן אז ר' אהרן בעלזער וואלט קיינמאל נישט אזוי גערעדט, און וואלט קיינמאל נישט געמאכט אזעלכע חשבונות... עפעס שטימט נישט דא.... אפילו ווען איינער וואלט אים געשפיגן אין פנים אריין וואלט ער געזאגט אז ס'רעגנט. ער האט יעדעם דן געוועהן "לכף זכות", ספעציעל אויף א גרויסע רבי פון חסידים ווי סאטמארער רב וואלט ער קיינמאל נישט אזוי גערעדט. קיינמאל נישט!

איך קען א עלטערער איד, א קרוב מיינער, (און א נאנטע קרוב צו ר' משה טובי') וואס איז זייער באהאווענט מיט די פאליטיק. איך האב פונקט נעכטן געשמועסט מיט אים ביי א שמחה. איך גיי אים פרעגן.

שבת אחים האט געשריבן:איך גלייב נישט אז בעלזער רב האט דאס געזאגט. דער סאטמארער רב האט דען נאר באזוכט דעם בעלזער רב איינמאל? ווייל אויב יא איך האב געהערט גאנץ א אנדערע ווערסיע און גאנץ א אנדערע מעשה פון מיין פעטער הרה"ח ר' משה טובי' גרינצווייג ז"ל (משב"ק מהר"א מבעלזא) וואס איז דארט געווען בשעת מעשה. חוץ אז זיי האבן זיך געטראפן מעהר ווי איינמאל, דעמאלט קען זיין ביסטו גערעכט. דער בעלזער רב האט יא געוואלט צוריק גיין אויף א באזוך צום סאטמארער רב, ער האט נישט גענוצט אזעלכע שפראכן "ער האט מיך געטשעפעט", בכלל נישט געווען אזא מין מענטש. ער האט יעדע זאך אויסגעטייטשט אלץ גוטס. דאס וואלט אפשר געפאסט פארן היינטיגן בעלזער רב, נישט אויף הרה"ק ר' אהר'לע בעלזער זצ"ל. ער איז געווען א איידעלער מענטש, א דזשענטעלמאן. ס'קען זיין אז די גבאים האבן אזוי אויסגעטיישט, אבער איך קען דיר צוזאגן אז ר' אהרן בעלזער וואלט קיינמאל נישט אזוי גערעדט, און וואלט קיינמאל נישט געמאכט אזעלכע חשבונות... עפעס שטימט נישט דא.... אפילו ווען איינער וואלט אים געשפיגן אין פנים אריין וואלט ער געזאגט אז ס'רעגנט. ער האט יעדעם דן געוועהן "לכף זכות", ספעציעל אויף א גרויסע רבי פון חסידים ווי סאטמארער רב וואלט ער קיינמאל נישט אזוי גערעדט. קיינמאל נישט!

ביסט גערעכט, ער איז טאקע געווען מער פון איינמאל, און די ערשטע מאל איז טאקע בעלזער רב געווען א ביקור גומלין ביים סאטמארע רב זי"ע.

לגבי די ווערטער פונ'ם בעלזער רב ז"ל איז דיין גלויבונג אין דעם נישט משנה די פאקט, און אפאר עדים נאמנים האבן געהערט עטליכע מאהל אזעלכע דיבורים און נאך כיו"ב.

[נ.ב. לגבי די ביקור גומלין פונ'ם בעלזער רב איז באוואוסט ווי די סאטמארער רב האט דעמאלס געזאגט אז ווען משיח וועט קומען וועט אלעס וואס די ציונים האבן געבויעט אין ארה"ק חרוב ווערן כדין ס"ת שכתבו מין, און בעלזער רב האט גארנישט געענטפערט... ביים אנקומען צוריק למעון קדשו האט זיך בעלזער רב ז"ל אפגעשטעלט ביים שוועל און געזאגט, ח"ו ח"ו, גארנישט וועט נישט חרוב ווערן, איך האב איהם געהאט וואס צו ענטפערן, אבער איך האב בקבלה פונ'ם טאטע ז"ל אז נישט אלעמאל דארף מען ענטפערן...]

למעשה בין איך פולקאם מסכים צום לב אהרן אז א בארד איז א סימן אויף וה' עמו. דאס איז א פאקט.

קומט אויס, אז ווי גרעסער די בארד אלס מער השראת השכינה איז דא אין א בארד, קומט דאך אויס אז אז די בעל לב זלמן האט דאך מער השראת השכינה, קומט אויס לפי זה די פסק הלכה אז ס'איז טאקע געווען מער מענטשן אין בארקלעיס, ווי די שיטה פון די לב זלמן ודעימייה, ודבר ה' יקום לעולם ומינה לא תזוע.

(חוץ אויב מיר וועלן אננעמען אז די לב זיינער איז טאקע גרעסער, ווי די חסידים האבן פארשטאנען אז די רבי'ס הארץ איז עפעס אויסגעווענליך שיין און ריין כידוע, און לב איז דאך רומז אויף אהבה, וואס דאס איז א רמז אויף השראת השכינה כידוע ליודעי ח"ן, ויש לדון עוד).

יוסף יוזפא האט געשריבן:

שבת אחים האט געשריבן:איך גלייב נישט אז בעלזער רב האט דאס געזאגט. דער סאטמארער רב האט דען נאר באזוכט דעם בעלזער רב איינמאל? ווייל אויב יא איך האב געהערט גאנץ א אנדערע ווערסיע און גאנץ א אנדערע מעשה פון מיין פעטער הרה"ח ר' משה טובי' גרינצווייג ז"ל (משב"ק מהר"א מבעלזא) וואס איז דארט געווען בשעת מעשה. חוץ אז זיי האבן זיך געטראפן מעהר ווי איינמאל, דעמאלט קען זיין ביסטו גערעכט. דער בעלזער רב האט יא געוואלט צוריק גיין אויף א באזוך צום סאטמארער רב, ער האט נישט גענוצט אזעלכע שפראכן "ער האט מיך געטשעפעט", בכלל נישט געווען אזא מין מענטש. ער האט יעדע זאך אויסגעטייטשט אלץ גוטס. דאס וואלט אפשר געפאסט פארן היינטיגן בעלזער רב, נישט אויף הרה"ק ר' אהר'לע בעלזער זצ"ל. ער איז געווען א איידעלער מענטש, א דזשענטעלמאן. ס'קען זיין אז די גבאים האבן אזוי אויסגעטיישט, אבער איך קען דיר צוזאגן אז ר' אהרן בעלזער וואלט קיינמאל נישט אזוי גערעדט, און וואלט קיינמאל נישט געמאכט אזעלכע חשבונות... עפעס שטימט נישט דא.... אפילו ווען איינער וואלט אים געשפיגן אין פנים אריין וואלט ער געזאגט אז ס'רעגנט. ער האט יעדעם דן געוועהן "לכף זכות", ספעציעל אויף א גרויסע רבי פון חסידים ווי סאטמארער רב וואלט ער קיינמאל נישט אזוי גערעדט. קיינמאל נישט!

ביסט גערעכט, ער איז טאקע געווען מער פון איינמאל, און די ערשטע מאל איז טאקע בעלזער רב געווען א ביקור גומלין ביים סאטמארע רב זי"ע.

לגבי די ווערטער פונ'ם בעלזער רב ז"ל איז דיין גלויבונג אין דעם נישט משנה די פאקט, און אפאר עדים נאמנים האבן געהערט עטליכע מאהל אזעלכע דיבורים און נאך כיו"ב.

[נ.ב. לגבי די ביקור גומלין פונ'ם בעלזער רב איז באוואוסט ווי די סאטמארער רב האט דעמאלס געזאגט אז ווען משיח וועט קומען וועט אלעס וואס די ציונים האבן געבויעט אין ארה"ק חרוב ווערן כדין ס"ת שכתבו מין, און בעלזער רב האט גארנישט געענטפערט... ביים אנקומען צוריק למעון קדשו האט זיך בעלזער רב ז"ל אפגעשטעלט ביים שוועל און געזאגט, ח"ו ח"ו, גארנישט וועט נישט חרוב ווערן, איך האב איהם געהאט וואס צו ענטפערן, אבער איך האב בקבלה פונ'ם טאטע ז"ל אז נישט אלעמאל דארף מען ענטפערן...]

דאס איז א אנדערער סארט תשובה, והמבין יבין.

האסט א הנחה אז עס רעדט זיך פון דער לב אדער דער בארד. אפשר ווענדט זיך עס אויף אנדערע איברים.

איך וואלט געזאגט אז ר' ברוך'ל מונקאטשער איז געבליבן מיט די בארד, ממילא איז הלכה כמותו און מיר ברויכען אלע ווערען מזרחיסטען.

איין מינוט איך האב אינגאנצען פארגעסען, ווי אזוי קען ער פוער פיו זיין און רעדן וועגן שניידן די בארד ווען ער האט געשיקט שניידן די בארד פון ר' מענדל וועכטער און ר' פנחס קארף?

אהה אפשר די אייגענע בארד מען נישט, אבער פאר יענעם מעג מען יא. אפשר וועגן דעם איז דא אזויפיהל סאקמערע וואס שטיצען די בארד, זיי טוהען עס נישט, דער בארבער טוהט עס, און דאס מעג מען.